5 ΛΑΘΗ ΟΤΑΝ ΖΗΤΑΜΕ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΑΣ ΝΑ ΓΡΑΨΟΥΝ ΜΙΑ ΕΚΘΕΣΗ
Αν έχεις ζητήσει ποτέ από τα παιδιά να γράψουν έκθεση και έχεις δει άδεια χαρτιά, λίγες γραμμές ή κείμενα χωρίς συνοχή, δεν είσαι μόνος/η.
Ο γραπτός λόγος είναι από τα πιο απαιτητικά κομμάτια της διδασκαλίας — όχι μόνο για τα παιδιά, αλλά και για εμάς.
Παρακάτω συγκέντρωσα 5 λάθη που κάνουμε συχνά ως εκπαιδευτικοί, όχι για να κατηγορηθούμε, αλλά για να αναστοχαστούμε και να στηρίξουμε καλύτερα τα παιδιά.
1. Ζητάμε γραπτό λόγο χωρίς επαρκή προετοιμασία
«Γράψτε μια περιγραφή…»
Για εμάς ακούγεται απλό. Για τα παιδιά όμως είναι μια σύνθετη απαίτηση:
να σκεφτούν ιδέες
να τις οργανώσουν
να βρουν λέξεις
να τις αποτυπώσουν στο χαρτί
Χωρίς εικόνα, συζήτηση, λέξεις-κλειδιά ή πλαίσιο, το χαρτί μένει συχνά άδειο.
Τι βοηθά: Προφορική επεξεργασία, εικόνες, ερωτήσεις-οδηγοί και μικρή προετοιμασία πριν το γράψιμο.
2. Περιμένουμε «έτοιμο» κείμενο από την πρώτη προσπάθεια
Συχνά αντιμετωπίζουμε το πρώτο κείμενο ως τελικό.
Όμως ο γραπτός λόγος είναι διαδικασία: πρόχειρο → δοκιμή → βελτίωση → αναδιατύπωση.
Όταν περιμένουμε τέλειο αποτέλεσμα από την αρχή, τα παιδιά:
απογοητεύονται
φοβούνται να γράψουν
αποφεύγουν να δοκιμάσουν
Τι βοηθά: Να δίνουμε χώρο για πρόχειρο γράψιμο και να μιλάμε ανοιχτά για το ότι τα κείμενα "χτίζονται".
3. Διορθώνουμε τα πάντα ταυτόχρονα
Ορθογραφία, σύνταξη, σημεία στίξης, λεξιλόγιο, δομή.
Όλα μαζί.
Για το παιδί, αυτό συχνά μεταφράζεται σε:
«Το κείμενό μου είναι λάθος από την αρχή μέχρι το τέλος»
Τι βοηθά: Να έχουμε κάθε φορά έναν βασικό στόχο. Άλλοτε η δομή, άλλοτε η σαφήνεια, άλλοτε η ορθογραφία.
4. Έχουμε την ίδια απαίτηση από όλα τα παιδιά
Ίδιο θέμα. Ίδιος χρόνος. Ίδιες οδηγίες.
Όμως τα παιδιά δεν ξεκινούν από το ίδιο σημείο. Άλλα χρειάζονται περισσότερη στήριξη στη δομή, άλλα στο λεξιλόγιο, άλλα στην αυτοπεποίθηση.
Τι βοηθά: Μικρή διαφοροποίηση:
ερωτήσεις-σκαλοπάτια
επιλογές
βοηθητικό πλαίσιο για όποιο το χρειάζεται
5. Εστιάζουμε περισσότερο στο αποτέλεσμα παρά στη διαδρομή
Συχνά κοιτάμε το τελικό κείμενο και όχι:
την προσπάθεια
την πρόοδο
το πώς έφτασε εκεί το παιδί
Έτσι όμως χάνεται η ουσία της μάθησης.
Τι βοηθά: Ανατροφοδότηση που να λέει: «Βλέπω πού προσπάθησες.» «Εδώ βελτιώθηκες.» «Αυτό είναι το επόμενο βήμα.»
Κλείνοντας
Ο γραπτός λόγος δεν είναι θέμα ταλέντου. Είναι δεξιότητα.
Και όπως κάθε δεξιότητα, διδάσκεται.
Μικρές αλλαγές στον τρόπο που ζητάμε, στηρίζουμε και ανατροφοδοτούμε το γράψιμο μπορούν να κάνουν μεγάλη διαφορά στην τάξη.
Αν κάτι από τα παραπάνω σου φάνηκε γνώριμο, τότε μάλλον βρισκόμαστε στο ίδιο σημείο: προσπαθούμε να κάνουμε τον γραπτό λόγο πιο ανθρώπινο και πιο εφικτό για τα παιδιά.